.
| امروز یکشنبه, ۱۷ آذر , ۱۳۹۸ | Sunday, 8 December , 2019 |
فارسی English

مدل‌سازی سیستمی دینی مهم‌ترین مؤلفه اسلامی‌سازی علوم انسانی

  محمدحسین گلکار[۱] [۱]. محصل درس خارج حوزه و مدرس سطح یک و دو حوزه و محقق و مدرس مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام. مشهد. ایران. چکیده برای رسیدن به علوم انسانی اسلامی بعد از اثبات برتری نظر دین بر عقلانیتِ صرف بشری به‌عنوان منبع برتر دریافت علم، باید هویت انسان را طبق […]

اولویت‌بندی الزامات مدیریت تحول علوم انسانی مبتنی بر مدیریت راهبردی اسلامی و ایرانی

  دکتر غلامرضا گودرزی دانشیار دانشگاه امام صادق(ع)   چکیده «علوم انسانی اسلامی» ترکیبی است که برای تولید دانش علوم انسانی از منابع دینی و گزاره‌های ارزشی به‌کار می‌رود؛ این واژه موافقین و مخالفینی دارد. عده‌ای با تکیه بر اینکه شناخت انسان به‌عنوان محورِ این علوم از وحی و قرآن نه میّسر که لازم است، […]

الگویی از اسلامی‌سازی علوم دیدگاه‌شناسی قرآن کریم در دانش آینده‌پژوهی

  عبد الصمد عالی نژاد[۱] [۱]. طلبۀ سطح چهار حوزۀ علمیۀ قم. قم. ایران. ایمیل. چکیده علم اسلامی، تحول و اسلامی‌سازی علوم انسانی، با تعریف‌ها و رویکردهای گوناگونی روبه‌رو است. موافقان بر مرجعیت علمی قرآن کریم و نظریه‌پردازی قرآنی به‌منزلۀ بُن‌مایۀ جامع، هم‌داستان‌اند. دیدگاه‌شناسی قرآن کریم با تفسیر ترتیبی (نگاه جزئی و گزیده‌ای) به‌دست نمی‌آید […]

گزارشی از یک روش آزمایش‌شده در تحول علوم

مهدی کاکایی[۱] [۱]. محقق. کرمانشاه. ایران. چکیده تحول در علوم به معنای اسلامی‌کردن آنها نیازمند دو مطلب است: اول، تعریف علم اسلامی؛ دوم، نقشه راهی که واقع‌بینانه، عملی و سازگار با ذات علوم، یعنی «علمی» باشد. مقاله حاضر برای تحقق مطلب دوم، با تجربه‌ای برگرفته از مطالعه مبانی ریاضی و منطق جدید و با مهم‌دانستن […]

مدیریت تحولات علوم‌انسانی در آرا و اندیشه‌های امام خامنه‌ای (حفظه‌الله)

سیدامیر سخاوتیان[۱] محمّدباقر عباسی[۲] [۱]. طلبۀ سطح چهار (دکترای) حوزۀ علمیۀ قم و دانشجوی دکترای فلسفۀ فیزیک دانشگاه باقرالعلوم(علیه­السلام). نویسنده مسئول.  قم. ایران. [۲]. پژوهشگر دانشگاه امام حسین (علیه السلام). تهران. ایران. چکیده باوجود اهمیت علوم انسانی و نقش بسزای آن در احیای فرهنگ دینی‌ـ‌ملّی و توسعۀ علوم و فناوری، این علوم در دانشگاه‌های ایران […]

تغییر و ساخت، و تفکیک آن از شناخت به عنوان راهبرد تحقق علوم انسانی اسلامی

محمود حکمت‌نیا دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی چکیده بشر امروز فقط درصدد کشف و فهم مجهولات نیست؛ وی می‌خواهد علاوه بر کشف به منطقِ تصرف، تغییر و طراحی دوباره دست یابد. به عبارت دیگر انسان هنگامی که سراغ کشف مجهول می‌رود هر مجهولی را نمی‌خواهد کشف کند بلکه مجهولی را کشف می‌کند که به […]

طراحی ارکان و شـاخص‌هـای کمّی برای علوم انسـانی اسلامی مبتنی بر تقریر غایت‌گرایانه استاد مطهری از علم دینی و بررسی تأثیر آن در تحول علوم انسانی

علی‌اصغر خندان استادیار دانشگاه امام صادق علیه‌السلام   چکیده این پژوهش در این چارچوب نظری مطرح می‌شود که طبق تعالیم اسلامی و تصریح دانشمندانی مانند استاد مطهری، علم دینی عبارت است از: یک: علمی مبتنی بر مبانی اسلامی و توحیدی (دیدگاه مبناگرایانه)؛ دو: علم نافع (دیدگاه غایت‌گرایانه). ملاک نافع‌بودن علم نیز نیازهای فرد و جامعه […]

علوم انسانی: چیستی، ساحت‌ها و فرایندهای تحول در آن عبدالحسین خسروپناه

عبدالحسین خسروپناه[۱] [۱] استاد حوزه علمیه قم و استاد تمام فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی چکیده توجه به مسئله ضرورت تحول در علوم، به‌ویژه علوم انسانی از مهم‌ترین و ارزشمندترین دستاوردهایی است که انقلاب اسلامی ایران برای جهان اسلام به ارمغان آورد. در جمهوری اسلامی به نسبت دیگر کشورهای مسلمان فضایی ایجاد گشته است […]

کاربست «گفتمان‌کاوی تاریخی» در مطالعات تاریخ اندیشه: گفتمان «محمّد(ص)» پس از واقعه عاشورا به‌مثابه یک نمونه

محمد نصراوی[۱] سید محمد هادی گرامی[۲] [۱]. کارشناسی ارشد رشته زبان‌شناسی همگامی دانشگاه علامه طباطبایی. تهران. ایران. [۲].عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) چکیده بهره‌گیری از زبان‌شناسی راهی نوین در شاخه‌های گوناگون علوم اسلامی است و استفاده از زبان‌شناسی کاربردی و گفتمان‌شناسی می‌تواند راهگشای بسیاری از مسائل مطرح در حوزه مطالعات تاریخی اسلام باشد. […]

ملاحظات روش‌شناختی در دانش اجتماعی مسلمین (با تأکید بر رویکردهای علم‌شناسی‌ ابن خلدون)

شهلا باقری عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی. شهر تهران . ایران چکیده موضوع روش در حوزه‌های مختلف علمی برای نظام‌های اجتماعی و آموزشی موضوعی مهم است. این اهمیت از‌آن‌رو است که تولید و باز‌تولید دانش مرهون روش‌شناسی دانش است و روش‌شناسی دانش نیز مرهون موضوع دانش است و ریشه در تلقیات و ادراکات […]

هندسه علوم از نگاه علم‌شناسی «با تأکید بر علوم انسانی اسلامی»

محمدهادی یعقوب نژاد استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی چکیده علوم یعنی گزاره‌ها‌ی‌ دانشی و معرفتیِ به‌هم‌پیوسته که دارای روابطِ مفهومی‌اند و نظامی علمی- معرفتی را شکل می‌دهند و دادوستدهای فراوانی با یکدیگر دارند. نه‌تنها در داخل حوزه‌ها‌ی‌ علوم اجتماعی، طبیعی و انسانی و مانند آن، بلکه میان آموزه‌ها‌ی‌ هر یک از این حوزه‌هاتعامل است. […]

معنا، مبنا و پیشینه طبقه‌بندی علوم در تمدن اسلامی و ایده‌ای برای دست‌یابی به طبقه‌بندی جدید علوم سیاسی

رضا غلامی دانش‌آموخته حوزه علمیه و دانشجوی مقطع دکتری رشته علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی چکیده این مقاله به‌منظور پاسخ به یک سؤال اصلی و سه سؤال فرعی شکل گرفته است. سؤال اصلی عبارت است از اینکه چگونه می‌توان بر اساس دارایی‌های تمدنی در طبقه‌بندی علوم، مبتنی بر علوم انسانیِ اسلامی به […]

از حکمت عملی تا ادراکات اعتباری علامه طباطبایی ره و بنیادگذاری فلسفی علوم انسانی ـ اسلامی

مالک شجاعی جشوقانی عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی چکیده در این مقاله درصدد هستیم تا ضمن نگاهی به خاستگاه بحث از علوم انسانی اسلامی و بومی در غرب و جهان اسلام، بر کارنامه تلاش‌های صورت‌گرفته در ایران معاصر (با تأکید بر سه دهه پس از پیروزی انقلاب اسلامی) مروری داشته باشیم. […]

بررسی تفاوت‌‌های روش‌شناختی علم دینی و علم رایج

دکتر سید محمدرضا تقوی استاد روان‌شناسی بالینی و عضو پژوهشکده تحول و ارتقای علوم انسانی اجتماعی دانشگاه شیراز.   چکیده روش‌شناسی یکی از ارکان مهم دستگاه‌واره فکریِ علم دینی است. گرچه به لحاظ رتبی، شناسایی روش مطلوب مطالعه علمی، تابعی از فلسفه عام در یک دستگاه‌واره علمی است اما به جهت دیگر، می‌توانند مقوم یکدیگر […]

تحلیل مبادی غیرمعرفتی فعل در قالب رویکرد مدل‌های مفهومی (بر مبنای آرای صدرالمتألهین)

مهران رضایی نویسنده مسئول؛ مدرس دانشگاه مازندران و دانشجوی دکتری حکمت متعالیه در دانشگاه اصفهان، حسین هوشنگی دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام؛ زهرا تبرایی کارشناسی ارشد فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی‌در دانشگاه مازندران، چکیده بحث از «مبادی غیرمعرفتی فعل انسان» در حوزه «فلسفه فعل»، از خلال آثار ملاصدرا، می‌تواند قدمی نو […]

رهیافتى براى نظریه‏پردازى بنیادى در علوم انسانى بر اساس فلسفه اسلامى

عطاءاللّه رفیعى آتانى / استادیار دانشگاه علم و صنعت ایران   چکیده پرسش اساسى که این مقاله به آن پاسخ مى‏دهد آن است که مبنا و راه و روش ارتباط فلسفه اسلامى و علوم انسانى چیست؟ در این مقاله تلاش مى‏شود تا با نمایاندن مناسبات فلسفه اسلامى و علوم انسانى، براى تداوم روشمند فلسفه اسلامى […]