.
| امروز شنبه, ۲۵ آبان , ۱۳۹۸ | Saturday, 16 November , 2019 |
فارسی English

مبانی ابتناء علوم انسانی بر متون دینی

علی نصیری دانشیار دانشگاه علم و صنعت ایران. چکیده به آن دسته از دستاوردهای علمی «علوم انسانی» اطلاق می گردد که با بهره گرفتن از چهار روش: وحی، عقل، شهود و تجربه در زمینه ماهیت انسان، کارکرد و نیازهای او به عنوان موجودی عقلانی و الهی در عرصه فردی و اجتماعی قابل اصطیاد است و […]

روش شناسی منطق موقعیت رهیافتی کارآمد برای علوم انسانی و اجتماعی

مریم معیرزاده دانشجوی دکترا فلسفه علم چکیده : روش‌شناسی به مثابه یک علم درجه دوم  از سطوح مختلفی برخوردار است  این مقاله از روش شناسی منطق موقعیت بهره می برد. هدف مقاله پاسخ به این پرسش است: آیا دیدگاه و باورهای دانشمند و فلیسوف بر روش شناسی او تاثیر می گذارد که نیازمند به تغییر […]

درآمدی بر روش‌شناسی تاریخ فکر با تکیه بر مطالعات شیعه‌شناسی

سیدمحمدهادی گرامی دانشجوی دکتری الهیات دانشگاه امام صادق علیه السلام محمد قندهاری  دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران چکیده: امروزه در دنیا وقتی صحبت از شیعه شناسی، اسلام شناسی و مسیحیت شناسی می‌شود بیشتر از آنکه مقصود اندیشه کلامی آن‌ها باشد، تاریخ اندیشه آن‌ها مدّ نظر است. براین اساس سنّت شرق شناسی […]

درآمدی بر روش‌شناسی تاریخ فکر با تکیه بر مطالعات شیعه‌شناسی

سیدمحمدهادی گرامی[۱] محمد قندهاری[۲] [۱]. دانشجوی دکتری الهیات دانشگاه امام صادق علیه السلام [۲]. دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران چکیده: امروزه در دنیا وقتی صحبت از شیعه شناسی، اسلام شناسی و مسیحیت شناسی می‌شود بیشتر از آنکه مقصود اندیشه کلامی آن‌ها باشد، تاریخ اندیشه آن‌ها مدّ نظر است. براین اساس سنّت […]

درآمدی برروش شناسی تاریخی و فلسفه تاریخ در تاریخ نگاری ایرانی – اسلامی

دکتر عباس قدیمی قیداری دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تبریز چکیده: روش مطالعات تاریخی و فلسفه نظری تاریخ و تاملات عقلانی و فلسفی در باره علم تاریخ و تاریخ نویسی  در قرون نخستین اسلامی  به چنان پیشرفت و ترقی دست یافت که هم در جهان دانش آن روز و هم در آینده علوم انسانی در ایران […]

از تقابل علم و دین تا تعامل عقل و نقل!

عباس فتحیه پژوهشگر پژوهشکدهٴ علوم عقلی پژوهشگاه علوم وحیانی معارج (اسراء). چکیده حقیقت و گوهر علم و دین، معرفت موجّه است؛ پس علم و دین دوگانگی هویت ندارند، چه رسد به تقابل و تعارض. تمایز سنخ مسایل علم و دین نیز تفکیکی نارواست. با توجه به بسط روزافزون معرفت علمی و دینی، نمی‌توان حوزهٴ این […]

نگاهی به تحول جنبه های هستی شناختی آینده ذیل آموزه های اسلام

سیدعلی اکبر عظیمی دانشجوی دکتری آینده پژوهی ، دانشگاه امام خمینی (ره) غلامرضا بهروزلک عضوهیئت علمی پژوهشگاه امام باقرالعلوم سلام الله علیه قم چکیده تجارب معاصر در سطح جهان، بیانگر تلاش و تحرک قابل توجه کشورها در به کارگیری مطالعات آینده‌پژوهی برای مدیریت چالش‌ها و فرصت‌ها تا رسیدن به چشم اندازهای روشن است. گرچه مفروضات […]

الگوی تأسیس علوم انسانی اسلامی

مهدی عبداللّهی عضو هیئت علمی گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. چکیده در این مقاله، ابتدا با الهام از تقسیم بندی ارسطویی علوم به نظری و عملی، علوم انسانی به دو دسته نظری (توصیفی) و عملی (کاربردی/ارزشی) تقسیم شده اند. علوم انسانی نظری به دنبال شناخت و توصیف ساحتی از ساحت های فردی، اجتماعی، […]

علم دینی ؛ چیستی و امکان

سید محمد طباطبایی مدیر گروه فلسفه پژوهشگاه علوم وحیانی اسرا چکیده در رابطه با  چیستی و امکان علم دینی، رویکردهای مختلفی اظهار شده. عده‌ای منکر علم دینی و گروهی در صدد اثبات آن هستند در میان منکران برخی اساساً این ترکیب را فاقد معنا می‌دانند. دسته‌ای دیگر تحقق آن را نفی می‌کنند. در این راستا […]

تبیین منابع معرفت شناختی اسلام و بررسی نقش آنها دراسلامی سازی علوم به منظور عملیاتی نمودن اندیشه های امام خمینی(ره) در زمینۀ اسلامی کردن دانشگاهها

۱- دکتر اکبر رهنما عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد . ۲- سیدعلیرضا صفوی کارشناس ارشد تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش . چکیده : هدف اساسی پژوهش حاضر، تبیین منابع معرفت شناختی اسلام و بررسی نقش آن ها در اسلامی سازی علوم به منظور عملیاتی نمودن اندیشه های امام خمینی (ره) در زمینه ی اسلامی […]

مقایسه‌ی رویکرد انسان‌شناختی فارابی و ابن خلدون

محسن صبوریان دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه تهران. چکیده از نمونه‌های موفق یک علم بومی و معطوف به غایات و رویکردهای اسلامی در تمدن اسلامی، تجربه‌ی تجربه‌ی سده‌های نخستینِ عالمِ اسلام است که از آن به عصر زرین فرهنگ اسلامی یاد می‌شود. متفکرین سده‌های طلایی تمدن اسلامی، از قرن سوم تا هفتم از همچون فارابی، شیخ […]

روش شناسی شناخت اجتماعی در اسلام (با محوریت نهج البلاغه)

زهرا صالحی کارشناسی ارشد علوم اجتماعی -جامعه شناسی چکیده هر معرفتی از روش خاص خود بهره می برد و روش مسیری است که برای بدست آوردن یک معرفت پیموده می شود و به بیانی دیگر روش شیوه دقیق نزدیک شدن به عالم برای فهم آن است .روش شناسی معرفتی است که موضوع آن روش است […]

علوم انسانی اسلامی و فرصت عرضه جهانی معنا

ابراهیم سلیمی کوچی ستادیار دانشگاه اصفهان چکیده جامعه ایران همواره از جرگه جوامع دارای بنیه تمدّنی و فلسفی به شمار رفته است. ارزش میراث فکری پیشینیان در تولید نظریه­ها و رهیافت­های روزآمد و شاذ علوم انسانی و اجتماعی بر کسی پوشیده نیست. از این رو می­توان امید داشت که علوم انسانی ایران سده بیست و […]

«فطرت»، سرشتِ «روش در روش» آدمی در علوم انسانی ـ اسلامی و در هرگونه علمی است

ابراهیم دادجو عضو هیأت علمی گروه معرفت‌شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. چکیده: آدمی دارای سرشتی است که همه انسان‌ها در همه زمان‌ها و مکان‌ها به‌طور مشترک از آن بهره‌مندند. این سرشت مشترک انسان‌ها را «فطرت» می‌نامند. و فطرت آدمی همه آن‌چیزهایی است که انسان‌ها بدون اینکه نیازی به آموزش و استدلال داشته ‌باشند به […]

معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه آیت الله جوادی آملی

کمال حاجیانی پژوهشگر پژوهشکدهٴ علوم عقلی پژوهشگاه علوم وحیانی معارج (اسراء) چکیده: کسب معرفت از طریق صحیحِ آن یکی از دغدغه‌های عالمان می‌باشد، اما اهمیت فراگیری معرفت صحیح زمانی بیشتر می‌شود که متعلق معرفت امر مهمی همچون دین باشد. معرفت شناسی باورهای دینی علی رغم اینکه طریق صحیح وصول به باوردینی را به ما می‌نمایاند، […]

هم ذهنی انتقادی و رئالیسم انتقادی به عنوان راهی برای تلفیق پوزیتیویسم و هرمنوتیک: بحثی در روش شناسی علوم انسانی مدرن

دکترمحمد علی توانا  (استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه یزد) چکیده: مجادله در باب روش (یا روش های) مناسب برای مطالعه علوم انسانی و اجتماعی از مهمترین مجادله های عصر حاضر است. به نظر می رسد؛ روش یکی از عوامل اصلی تعیین جایگاه علوم انسانی در عصر جدید است. بدین معنا که علوم انسانی برای یافتن […]

نقش باستان شناسی دوران اسلامی در تحقق اهداف تحول در علوم انسانی

دکتر عابد تقوی[۱] [۱] استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه مازندران چکیده : در آموزش عالی ایران ، باستان شناسی دوران اسلامی یکی از سه گرایش سرفصل رشته باستان شناسی محسوب می شود. پس از انقلاب شکوهمند اسلامی ایران و توجه به رویکردهای اسلامی در مبانی و مفاهیم علوم انسانی، این گرایش از اهمیت ویژه ای […]