.
| امروز چهارشنبه, ۲ مهر , ۱۳۹۹ | Wednesday, 23 September , 2020 |
فارسی English

افزایش توکّل به خدا به‌عنوان موضوع دلبستگی(مراقب) حمایتگر

دکتر باقر غباری بناب

دانشیار دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

دکتر فاطمه نصرتی،

استادیار دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران،

چکیده

در مقالۀ حاضر توکّل(تکیه) به خدا به‌عنوان موضوع دلبستگی حمایتگر بررسی شده و علاوه‌بر تحقیقات حمایت‌کننده از این نظریه، پایه‌های نظری آن آورده شده است. ارتباط سبک‌های دلبستگی با مقابله‌های معنوی بررسی شده و نشان داده شد که افراد با سبک دلبستگی ایمن بیشتر اوقات از روش‌های معنوی اشتراکی و سبک واگذاری امور به خدا استفاده می‌کنند و استفاده از این سبک‌ها در آرامش آنان حین تصمیم‌گیری و اجرای برنامه‌های خود مؤثر است؛ علاوه‌‌براین، ارتباط بین مقابله‌های معنوی ازجمله مقابلۀ اشتراکی(توکّل) و مقابلۀ واگذاری(تفویض امور به خدا) و اثرات مثبت این دو سبک بر سلامت روان، رشد و ارتقای معنوی نشان داده شده است. سبک مقابله‌ای خود‌رهبری‌شده(اتکای به خود) که در افراد با دلبستگی ناایمن(اجتنابی) ملاحظه می‌شود، در شرایط زیادی ازجمله شرایط تنش‌زایی که کنترل آن خارج از اختیارات انسان است، موجب تنیدگی بیشتر، اضطراب و افسردگی می‌شود. نویسندگان مقاله با توجه به ارزش بالای توکّل به خدا در افزایش سلامت روان و شکوفایی معنوی، روش‌هایی را برای افزایش توکّل به خدا به‌عنوان موضوع دلبستگی حمایتگر پیشنهاد کرده‌اند. کاربردهای عملی و تلویحات نظری موضوع بررسی در اصل مقاله آورده شده است. امید است که با استفاده از روش‌های ارائه‌شده در این مقاله ازجمله استفاده از تصویرسازی ذهنی رهنمودی و روش تجسم‌سازی، روان‌درمانگران معنوی بتوانند توکّل به خدا را بین مراجعان خود افزایش دهند و از این طریق به اصلاح الگوی دلبستگی آنها بپردازند و نشانگان روانی ازقبیل افسردگی، اضطراب و هراس را نیز در آنها کاهش دهند.

 

کلیدواژه‌ها: توکّل به خدا، تفویض یا واگذاری امور به خدا، سبک خودرهبری‌شده، روش‌های مقابلۀ معنوی، تصویرسازی ذهنی و سلامت روان.

کتاب‌نامه

قرآن کریم. ۱۳۸۶٫ با ترجمه و تفسیر مهدی الهی قمشه‌ای. قم. انتشارات آیین دانش. چاپ چهارم.

الهی‌قمشه‌ای، مهدی. ۱۳۸۷٫ ترجمۀ صحیفۀ سجادیه. قم. مؤسسه فرهنگی انتشاراتی طوبای محبت. چاپ سوم.

رسولی محلاتی، سید هاشم. ۱۳۸۳٫ ترجمۀ صحیفۀ علویه. قم. مؤسسۀ بوستان کتاب.

الشیخ الصدوق، محمدبن علی بن بابویه القمی. ۱۴۰۰ق. الأمالی. بیروت. مؤسسه العلمی للمطبوعات.

غباری‌بناب، باقر و خدایاری‌فرد، محمد و شکوهی‌یکتا، محسن و فقیهی، علی‌نقی. ۱۳۸۱٫ «تهیۀ مقیاس اندازه‌گیری توکّل به خدا و بررسی رابطۀ توکّل با کاهش اضطراب در دانشجویان». طرح پژوهشی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی. معاونت پژوهشی دانشگاه تهران.

الکلینی، محمدبن یعقوب الرازی. ۱۳۶۵ش. الکافی. جلد ۲٫ تهران. دارالکتب الاسلامیه. چاپ چهارم.

محمدی ری‌شهری، محمد. ۱۳۸۷٫ میزان‌الحکمه با ترجمه فارسی. ترجمه حمیدرضا شیخی. جلد ۱۳٫ قم. انتشارات دارالحدیث. چاپ نهم.

Arevalo, S., Prado, G., & Amaro, H. 2008. “Spirituality sense of coherence, and coping responses in women receiving treatment for alcohol and drug addiction”. Evaluation and Program Planning. 31. pp. 113-123.

Arnette, N.C., Mascaro, N., Santana, M.C., Davis, S., & Kaslow, N.J. 2007. “Enhancing spiritual well-being among suicidal African American female survivors of intimate partner violence”. Journal of Clinical Psychology”63. pp. 909-924. Belavich, G., & Pargament, K.I. 2002. “The role of attachment in predicting spiritual coping with a loved one in surgery”. Journal of Adult Development. 9, 13-29.

Bell-Meisehelder, J., & Marcum, J.P. 2004. “Responses of clergy tp 9/11: Postxtraumati stress, coping, and religious outcomes”. Journal for the Scientific Study of Religion. 43. PP. 547-554

Bertoline, B., & O’Hanlon, B. 2002. Collaborative, competency-based counseling and therapy. Boston: Allyn and Bacon.

Bertoline, B., & Munholland, K.A. 1999. “Internal working models in attachment relationships: A Construct revisited. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.)”. Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. pp. 89-111. New York. Guilford Press.

Braxton, N.D., Lang, D.L., Sales, J.M., Wingood, G.M., & DiClemente, R.J. 2007. “The role of spirituality in sustaining the psychological well-being of HIV-Positive black women”. Women and Health. 46, pp. 113-129. Cassidy, J. 1999. “The nature of the child’s ties. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.)”. Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. p. 3-20. New York. Guilford Press.

Cassidy, J., & Shaver, P.R. (Eds.). 1999. Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. New York. Guilford Press.

Cole, B.S., & Pargament, K.I. 1999. “Spiritual surrender: A paradoxical path to control. In W. R. Miller (Ed.)”. Integrating spirituality into treatment: Resources for practitioners. p. 179-198. Washington, DC. American Psychological Association.

Corbin, H. 1969. Alone with the alone: Creative imagination in the Sufism of Ibn Arabi. Princeton. Bollingen.

Crowell, J., & Treboux, D. 2000. “Attachment security in adult partnerships”. In C. Clulow (Ed.), Adult attachment and couple psychotherapy. p 28-42. London. Brunner-Routledge.

Ghobari-Bonab, B., Hakimi Rad, E., & Habibi, M. 2010. “Relation between mental health and spirituality student of University of Tehran”. World Conferrence on Psychology Counselling & Guidance.

Gillum, T.L., Sullivan, C.M., & Bybee, D.I. 2006. “The importance of spirituality in the lives of domestic violence survivors violence against women”. 12. pp. 240-250.

Granqvist, P. 2005. “Attachment and religiosity in adolescence: Cross-sectional and longitudinal evaluations”. Personality and Social Psychology Bulleti. 28. pp. 260-270.

Grossman, K. E., Grossman, K., & Zimmerman, P. 1999. “A wider view of attachment and exploration: Stability and change during the years of immaturity”. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.). Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. p. 760-786. New York. Guilford Press.

Holmes, J. 2001. The search for the secure base: Attachment theory and psychotherapy. East Sussex. England. Brunner _ Routledge.

James, W. 1985. The varieties of religious experience. Cambridge. MA: Harvar University Press.

Johnson, S. 1996. The practice of emotional focused marital therapy. New York. Brunner/Mazel.

Johnson, S.M. 2002. Emotionally focused couple therapy with trauma survivors: Strengthening attachment bonds. New York. Guilford Press.

Kirkpatrick, L. A. 1999. Attachment and religious representations and behavior. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.). Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. pp. 803-822. New York. Guilford Press.

Kirkpatrick, L.A. 2005. Attachment evolution and the psychology of religion. New York. NY. The Guilford Press.

Kobasa, S.C.O. 1982. The hardly personality. I.G. Sanders & J. Suls (Eds.). Social Psychology of health and illness. pp. 126-151. Hillsdale, NJ. Erlbaum.

Kobasa, S.C.O., Maddi, S.R., & Kahn, S. 1982. “Hardiness and health: A prospective study”. Journal of Personality and Social Psychology. 42. pp. 168-177.

Lazarus, R.S. 1991. Emotion and adaptation. New York. Oxford University Press.

Lee, E.K.O. 2007. “Religion and spirituality as predictors of well-being among Chinese American and Korean American older adults”. Journal of Religion, Spirituality & Aging. 19, 3. 77-100.

Levy, T.M. (Ed.) 2000. Handbook of attachment interventions. San Diego, CA: Academic Press.

Maher, A.B. 2006. Impact of abuse on internalized God-images: Spiritual assessment and treatment using guided imagery. In K. B. Helmeke & C. F. Sori (Eds.), The therapist’s notebook for integrating spirituality in counseling: Handbook, Handouts, and activities for use in psychotherapy. pp. 112-899. Binghamton, NY: The Haworth Press.

Miller, W.R., & Thoresen, C.E. 1999. Spirituality and health. In W. R. Miller (Ed.). Integrating spirituality into treatment: Resources for practitioners. pp. 3-18. Washington, DC. American Psychological Association.

Maslow, A.H. 1964. Religions, values, and peak experiences. Ohio State University Press.

Naparstek, B. 1994. Staying well with guided imagery. New York. Warner Books.

Pargament, K.I. 1997. The psychology of religion and coping. New York. Guilford Press.

Piercy, F., & Tubbs, C. 1996. “Tapping internal resources: Guided imagery in couple therapy”. Journal of Systemic Therapies. 15. pp. 53-64.

Richards, P.S., & Bergin, A.E. 2004. Casebook for a spiritual strategy in counseling and psychotherapy. Washington, DC: American Psychological Association.

Sable, P. 2000. Attachment and adult psychotherapy. Northvale, NJ. Jason Aronson.

Simpson, J.A., & Rholes, W.S. 1998. Attachment in adulthood. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.). Attachment theory and close relationships. pp. 3-21. New York. Guilford Press.

Solomon, J., & George, C. 1999. The measurement of attachment security in infancy and childhood. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.). Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. pp. 287-316. New York. Guilford Press.

Sori, C.E.F., Piercy, F.P., & Tubbs, C. 1998. A picture of health: Using guided imagery to facilitate differentiation. In T. S. Nelson & T. S. Trapper (Eds.). 101 more interventions in family therapy. pp. 360-367. Binghamton, NY. The Haworth Press.

Sori, C.F., & Biank, N. 2003. Soaring above stress: Using relaxation and visualization with anxious children, In C. F. Sori, L. L. Hecker, & Associates, The therapist’s notebook for integrating spirituality in counseling: Homework, handouts, and activities for use in psychotherapy. pp. 223-234. Binghamton, NY: The Haworth Press.

Tix, A.P., & Frazier, P.A. 1998. “The use of religious coping during stressful life events: Main effects, moderation, and meditation”. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 66, 411-422.

Kirkpatrick, L. A., & Shaver, P. R. (1992). An attachment-theoretical approach to romantic love and religious belief. Personality and Social Psychology Bulletin, 18(3), 266-275.

 

برچسب‌ها:, , , , , , ,

Comments are closed.