.
| امروز یکشنبه, ۱۱ خرداد , ۱۳۹۹ | Sunday, 31 May , 2020 |
فارسی English

ارائه الگوی یک‎پارچه‎سازی نظام منابع مالی اسلامی و مالیات‌های متعارف در ایران (جمع‌آوری و مصرف منطقه‌ای در ماتریس سه بعدی ولی فقیه، منطقه و وظایف)

عبدالمحمد کاشیان

استادیار دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه سمنان، ایران، سمنان

a.m.kashian@profs.semnan.ac.ir

احمد شعبانی‎

دانشیار دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق علیه السلام، ایران، تهران

ashksadeq@yahoo.com

چکیده

طراحی الگوی یک‎پارچه‎سازی نظام منابع مالی اسلامی (خمس و زکات) و مالیات‌های متعارف، به دلیل ارتباط تنگاتنگی که با مقوله‌های فقهی، اقتصادی، اجتماعی و همچنین فرهنگی دارد، دارای پیچیدگی‌های بسیاری است و همین امر سبب شده است که این موضوع، به موضوعی بین‌رشته‌ای تبدیل شود. طراحی چنین الگویی نیازمند آن است که دست‎کم درباره شش مؤلفه موضع‌گیری شود: چهار مؤلفه مربوط به حوزه جمع‌آوری منابع مالی اسلامی و مالیات‌های متعارف است که شامل نوع معافیت مالیاتی، مرجع جمع‌آوری‌کننده، ساختار جغرافیایی و نوع مالیات مشمول تخفیف است و دو مؤلفه نیز مربوط به حوزه مصرف است که شامل نوع مصارف خمس و زکات و مالیات و ساختار مصارف آن است. از کنار هم قرار گرفتن این مؤلفه‌ها الگوهای متعددی در حوزه طراحی الگوی یک‎پارچه‎سازی ایجاد می‌شود. در این مقاله تلاش می‎شود تا با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و با گردآوری داده‌های کتابخانه‌ای و بهره‌گیری از مؤلفه‌های مذکور، ضمن بررسی و نقد پیشنهادهایی که تاکنون در این زمینه ارائه شده‎اند، پیشنهادهای جدیدی ارائه گردد. پیشنهاد ارائه‎شده دارای یک ساختار جمع‌آوری و مصرف منطقه‌ای و ماتریسی سه‎بعدی شامل ولی فقیه، منطقه و وظایف است.

کلیدواژگان: مالیات، خمس، زکات، یکپاچه‌ سازی.

منابع:

  1. قرآن کریم.
  2. ابن‎هشام، ابومحمّد عبدالملک بن هشام بن ایوب حمیری (۱۴۱۵)، سیره ابن‎هشام (السیره النبویه)، دار احیاء التراث العربی، بیروت، لبنان.
  3. اسماعیل‌پور دره، مهدی (۱۳۸۷). الگوی مناسب مؤسسات مالی زکات در جمهوری اسلامی ایران. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق۷‌.
  4. ثامنی کیوانی، فرشاد (۱۳۷۷). محاسبه ظرفیت بالقوه زکات در اقتصاد ایران. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  5. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۷۹). مالیات‌های حکومتی از دیدگاه فقه، نظام مالی اسلام (مجموعه مقالات). به اهتمام احمدعلی یوسفی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی.
  6. موسوی خمینی، سید روح‎الله (۱۴۰۴ق). تحریر الوسیله. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
  7. رضائی، محمدجواد، و موحدی بکنظر، مهدی (۱۳۹۱). ارتباط وجوهات شرعی و مالیات‌های حکومتی در الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی: دلالت‌هایی برای حل پرداخت‌های دوسویه، پژوهشنامه مالیات. ۶۳: ۱۵۳-۱۷۳٫
  8. رضائی، محمدجواد، و موحدی بکنظر، مهدی (۱۳۸۹). تمرکززدایی مالی و اقتصاد اسلامی؛ برخی ملاحظات نظری در باب مالیات‌ستانی و تخصیص بودجه، همایش مالیات‌های اسلامی و متعارف. قم: دانشگاه مفید.
  9. رضایی، مجید (۱۳۸۲). مالیات‌های حکومتی؛ مشروعیت یا عدم مشروعیت؟ فصلنامه نامه مفید. ۳۵: ۶۳-۸۴٫
  10. رضایی، محمدقاسم، و سبزرو، محبوبه (۱۳۹۱). ارائه الگویی برای پذیرش خمس به عنوان بخشی از مالیات بر درآمد، پژوهشنامه مالیات. ۶۳: ۱۲۵-۱۵۲٫
  11. زمانی فر، حسین (۱۳۸۲). ارزیابی توان فقرزدایی زکات در برخی از استان‌های منتخب. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه تهران.
  12. شعبانی، احمد و کاشیان، عبدالمحمد (۱۳۸۹). اثر بازتوزیع زکات بر رفع فقر و کاهش ضریب جینی ایران، همایش همگرایی مالیات‌های اسلامی و متعارف. قم: دانشگاه مفید.
  13. شعبانی، احمد (۱۳۹۳). بررسی اثرات خمس و زکات بر رفع فقر و طراحی سازوکار پیاده‌سازی خمس و زکات در نظام مالیاتی و نحوه بازتوزیع آن با تأکید بر الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت. تهران: مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
  14. صدوق، ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین ابن‎بابویه القمی (۱۴۱۳‎ق ). من لایحضره الفقیه. تحقیق محمدجواد الفقیه. بیروت: دار الاضواء. چاپ دوم.
  15. عسکری، سیدمرتضی (۱۳۸۴). معالم المدرستین. قم: مجمع جهانی اهل‎بیتعلیهم السلام.
  16. عسکری، محمدمهدی (۱۳۸۰). مقایسه تحلیلی آثار اقتصادی زکات و مالیه تورمی. پایان‎نامه دکتری. تهران: دانشگاه امام صادقعلیه السلام.
  17. کاشیان، عبدالمحمد (۱۳۸۹). آزمون بسندگی زکات و خمس در تأمین حداقل معیشت خانوارهای نیازمند در اقتصاد ایران. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق۷٫
  18. کاشیان، عبدالمحمد (۱۳۹۴). طراحی الگوی یکپارچهسازی نظام منابع مالی اسلامی و مالیات‌های متعارف در ایران. رساله دکتری. تهران: دانشگاه امام صادق۷٫
  19. لاجوردی، عدنان (۱۳۷۱). نقش زکات در نظام اقتصادی اسلامی. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.
  20. مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳ق). بحار الانوار. بیروت: مؤسسه الوفاء. چاپ دوم.
  21. مولائی، محمدعلی (۱۳۷۱). ملاحظاتی پیرامون ابزارها و سیاستهای توازن ثروت ‌در سیستم اقتصادی اسلام. پایان‎نامه کارشناسی ارشد. تهران: دانشگاه امام صادق۷٫
  22. هاشمی‌شاهرودی، سیدمحمود (۱۳۹۰). رساله توضیح المسائل. قم: بنیاد فقه و معارف اهل‎بیتعلیهم السلام.
برچسب‌ها:, , , , ,

Comments are closed.